เด็กแพ้อาหาร (Food Allergy คืออะไร?) | NTKGoodHealth
Food allergy คือ ภาวะที่ระบบภูมิคุ้มกันสร้างแอนติบอดี (IgE) ต่อโปรตีนในอาหารบางชนิด เมื่อเด็กได้รับอาหารนั้นอีกครั้ง ร่างกายจะเกิด อาการแพ้อาหารในเด็ก อย่างรวดเร็ว
แตกต่างจาก “อาหารไม่ย่อย” หรือ “แพ้อาหารแบบไม่ใช่ภูมิแพ้” ซึ่งไม่ได้เกี่ยวข้องกับระบบภูมิคุ้มกัน
เด็กแพ้อาหาร คือภาวะที่ระบบภูมิคุ้มกันตอบสนองผิดปกติต่อโปรตีนในอาหาร
อาการแพ้อาหารในเด็ก พบบ่อยคือผื่นลมพิษ คัน อาเจียน และในบางรายอาจมีปากบวมแพ้อาหารหรือหายใจลำบาก
การวินิจฉัยควรทำโดยกุมารแพทย์ และต้องวางแผนโภชนาการเด็กเล็กอย่างเหมาะสม
4 อาการเด็กแพ้อาหาร
1. อาการทางผิวหนัง – ผื่นแพ้อาหารในเด็ก
อาการที่พบได้บ่อยที่สุดคือ ผื่นแพ้อาหารในเด็ก หรือที่หลายครอบครัวค้นหาว่า อาการแพ้อาหารผื่นขึ้น
ลักษณะอาจเป็น
ลมพิษแดงนูน
คันตามตัว (อาการแพ้อาหาร คัน)
ผื่นขึ้นหลังรับประทานอาหาร 5–60 นาที
ในทารกจะเห็น ลักษณะผื่นแพ้อาหาร ทารก บริเวณแก้ม คอ และข้อพับ
แพ้อาหารผื่นขึ้น กี่วันหาย?
หากเป็นลมพิษเฉียบพลัน มักดีขึ้นใน 1–3 วันหลังหยุดอาหารต้นเหตุ
2. ระบบทางเดินอาหาร
อาเจียนทันทีหลังทานอาหาร
ปวดท้อง
ถ่ายเหลว
เด็กกินแล้วอ้วก เกิดจากอะไร?
หากเกิดซ้ำหลังอาหารชนิดเดิม อาจเป็นสัญญาณของแพ้อาหาร
3. ระบบทางเดินหายใจ
ไอ
หายใจมีเสียงหวีด
คัดจมูกทันทีหลังรับประทาน
4. อาการรุนแรง – อาการแพ้อาหารเฉียบพลัน
สัญญาณอันตราย
ปากบวมแพ้อาหาร
แพ้อาหารหน้าบวม
หายใจลำบาก
วิงเวียน หน้ามืด
นี่คือ อาการแพ้อาหารเฉียบพลัน หรือ อาการ แพ้ อาหาร เฉียบพลัน (Anaphylaxis) ต้องรีบไปโรงพยาบาลทันที
🔗 อ่านต่อ การจัดอาหารให้เด็กกินง่าย
ตาราง ระดับความรุนแรงของอาการแพ้อาหาร
อาหารที่เด็กแพ้บ่อย
🥚 แพ้ไข่
เด็กแพ้ไข่ โดยเฉพาะ เด็กแพ้ไข่ขาว พบได้บ่อยในช่วง 6 เดือน–3 ปี
อาการแพ้ไข่ไก่ อาจเป็น
ผื่นลมพิษ
อาเจียน
บวมริมฝีปาก
ข่าวดีคือ เด็กจำนวนมากหายจากการแพ้ไข่เมื่อโตขึ้น
🦐 แพ้อาหารทะเล
แพ้อาหารทะเล
อาการแพ้อาหารทะเล
แพ้กุ้ง
แพ้ปู
แพ้ปลาเค็ม
แพ้อาหารทะเล แก้อย่างไร?
หยุดทันที และพบแพทย์เพื่อประเมินความรุนแรง
คำถามยอดฮิต
แพ้อาหารทะเลกินยาอะไร?
แพ้กุ้งกินยาแก้แพ้อะไร?
ควรใช้ยาภายใต้คำแนะนำแพทย์เท่านั้น
🌰 แพ้ถั่วเหลืองและงา
อาการแพ้ถั่วเหลือง
แพ้งา
บางรายอาจมีอาการรุนแรงได้เช่นกัน
วิธีแก้อาการแพ้อาหาร อย่างปลอดภัย
1. หยุดอาหารที่สงสัยทันที
หากเป็นผื่นคัน ห้ามกินอะไร? ให้หยุดอาหารนั้นก่อน
2. ใช้ยาแก้แพ้ตามแพทย์
หลายคนสงสะยว่า “แพ้อาหารกินยาอะไร” โดยทั่วไปแพทย์อาจให้ยาต้านฮีสตามีน
3. กรณีรุนแรง
หากมีปากบวมแพ้อาหาร หรือหายใจลำบาก → ฉุกเฉินทันที
โภชนาการเด็กเล็ก เมื่อเด็กแพ้อาหาร
การดูแลเด็กแพ้อาหารต้องวางแผนโภชนาการอย่างรอบคอบ
เด็กวัยนี้ต้องการโปรตีน ธาตุเหล็ก และไขมันที่เพียงพอ
หากเด็กแพ้ไข่ ควรทดแทนด้วยเนื้อสัตว์หรือโปรตีนอื่น
🔗 อ่านต่อ โภชนาการตามวัย 0–3 ปี
อาหารเสริมและวิตามิน ที่เหมาะกับเด็กเล็ก
ในกรณีจำกัดอาหารหลายชนิด อาจต้องเสริม
วิตามินดี
แคลเซียม
ธาตุเหล็ก
🔗 ดูเพิ่มเติม อาหารเสริมและวิตามินที่เหมาะกับเด็กเล็ก 0–3 ปี
ตัวอย่าง เมนูอาหารสำหรับเด็ก
ตัวอย่าง
ข้าวต้มหมูบด
ซุปผักบด
ขนมสำหรับคนแพ้อาหารที่ไม่มีไข่และนม
🔗 อ่านเพิ่มเติมได้ที่ เมนูอาหารสำหรับเด็ก 0–3 ปี
คำแนะนำจาก NTKGoodHealth
อย่าทดลองให้อาหารซ้ำเอง โดยไม่มีคำแนะนำแพทย์
เด็กที่เคยมีอาการแพ้อาหารเฉียบพลัน ควรพกยาฉุกเฉิน
ไม่ควรงดอาหารหลายชนิดโดยไม่มีการประเมิน เพราะเสี่ยงขาดสารอาหาร
ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญของ NTK GoodHealth ฟรี Tel. 082-791-6559 / 091-710-5596 และ LINE. @ntkgood
แหล่งอ้างอิง
- American Academy of Pediatrics (AAP)
Food Allergy in Children
https://www.healthychildren.org - National Institute of Allergy and Infectious Diseases (NIAID)
Guidelines for the Diagnosis and Management of Food Allergy
https://www.niaid.nih.gov - World Allergy Organization (WAO)
Anaphylaxis Guidance 2020
https://www.worldallergy.org
FAQ คำถามที่พบบ่อย
1. รู้ได้อย่างไรว่าลูกแพ้?
หากอาการเกิดซ้ำหลังอาหารชนิดเดิมภายใน 2 ชั่วโมง ควรพบแพทย์
2. แพ้อาหารผื่นขึ้นกี่วันหาย?
ส่วนใหญ่ดีขึ้นใน 1–3 วัน
3. ปากบวมแพ้อาหารอันตรายไหม?
อาจเป็นอาการรุนแรง ต้องรีบพบแพทย์ทันที