@ntkgood
0827916559
โรคสมองเสื่อมในผู้สูงอายุ
เนื้อหาหลัก

โรคสมองเสื่อมในผู้สูงอายุ สาเหตุ อาการ และการดูแลอย่างถูกวิธี | NTKGoodHealth

โรคสมองเสื่อมในผู้สูงอายุ

       โรคสมองเสื่อมในผู้สูงอายุ หรือที่หลายคนเรียกว่า โรคความจำเสื่อม เป็นหนึ่งใน โรคและภาวะที่พบบ่อยในผู้สูงอายุ ที่ส่งผลกระทบต่อทั้งตัวผู้ป่วย ครอบครัว และผู้ดูแลอย่างมาก ภาวะนี้ไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของ “ความหลงลืมตามวัย” เท่านั้น แต่เป็นความผิดปกติของสมองที่ค่อย ๆ ดำเนินไป และกระทบต่อความคิด ความจำ พฤติกรรม และการใช้ชีวิตประจำวัน

โรคสมองเสื่อม คืออะไร? (Dementia แปลว่าอะไร?)

คำว่า Dementia เป็นคำภาษาอังกฤษที่ใช้เรียกรวมกลุ่มอาการผิดปกติของสมอง ซึ่งทำให้ความสามารถในการคิด การจดจำ การใช้เหตุผล และการตัดสินใจลดลงอย่างต่อเนื่อง จนกระทบต่อการดำรงชีวิตประจำวัน

หลายคนมักสับสนระหว่าง

  • หลงลืมตามวัย กับ

  • โรคสมองเสื่อมในผู้สูงอายุ

ความแตกต่างสำคัญคือ การหลงลืมทั่วไปอาจเกิดขึ้นเป็นครั้งคราว เช่น ลืมวางของไว้ที่ไหน แต่ยังสามารถนึกออกได้ภายหลัง และไม่รบกวนการใช้ชีวิตมากนัก ขณะที่ ภาวะสมองเสื่อมในผู้สูงอายุ จะเป็นการเสื่อมถอยของสมองอย่างต่อเนื่อง รุนแรงขึ้นเรื่อย ๆ และไม่สามารถกลับมาเป็นปกติได้

สมองส่วนไหนที่ทำหน้าที่ เกี่ยวกับความคิดและความจำ

สมองของคนเรามีหลายส่วนที่เกี่ยวข้องกับ ความจำและความคิด ได้แก่

  • Hippocampus – สมองส่วนสำคัญด้านความจำระยะสั้นและการเรียนรู้

  • Frontal Lobe – ควบคุมความคิด การตัดสินใจ บุคลิกภาพ และพฤติกรรม

  • Temporal Lobe – เกี่ยวข้องกับความจำ ภาษา และอารมณ์

เมื่อสมองส่วนเหล่านี้ถูกทำลายจากโรคหรือความเสื่อม จะทำให้เกิดอาการ ความจำเสื่อม ความคิดช้าลง สมองช้า และพฤติกรรมเปลี่ยนแปลง

สาเหตุของโรคสมองเสื่อมในผู้สูงอายุ

เป็นสาเหตุที่พบบ่อยที่สุด คิดเป็นประมาณ 60–70% ของผู้ป่วยสมองเสื่อมทั้งหมด เกิดจากการสะสมของโปรตีนผิดปกติในสมอง ทำให้เซลล์สมองค่อย ๆ ตาย

เกิดจากหลอดเลือดสมองตีบหรือแตก ทำให้สมองขาดเลือดบางส่วน ส่งผลต่อความคิดและความจำ

หมายถึง ภาวะที่สมองหดตัวจากการสูญเสียเซลล์สมอง ซึ่งอาจเกิดจากอายุ โรคทางระบบประสาท หรือการบาดเจ็บ

ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดสมองเสื่อม

  • อายุที่มากขึ้น

  • โรคประจำตัว เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดสูง

  • การสูบบุหรี่ ดื่มแอลกอฮอล์

  • ขาดการออกกำลังกาย

  • ภาวะซึมเศร้า

  • ขาดการกระตุ้นสมองและการเข้าสังคม

อาการสมองเสื่อมในผู้สูงอายุ

อาการสมองเสื่อมในผู้สูงอายุ มักเกิดขึ้นแบบค่อยเป็นค่อยไป และแตกต่างกันในแต่ละระยะของโรค

  • หลงลืมเรื่องใกล้ตัวบ่อยขึ้น

  • ลืมชื่อคน ลืมเหตุการณ์ที่เพิ่งเกิด

  • อาการลืมชั่วขณะ

  • สมองตื้อ คิดช้าลง

  • สับสนเรื่องเวลา สถานที่

  • พูดซ้ำ ถามซ้ำ

  • หงุดหงิดง่าย อารมณ์แปรปรวน

  • หลงทางแม้อยู่ในที่คุ้นเคย

  • ไม่สามารถดูแลตนเองได้

  • จำคนใกล้ชิดไม่ได้

  • กลืนอาหารลำบาก

  • อาจมี อาการเห็นภาพหลอนในผู้สูงอายุ หรือพฤติกรรมก้าวร้าว (BPSD)

โรคสมองเสื่อมในผู้สูงอายุ มีกี่ระยะ?

คำถามที่พบบ่อยมากคำถามหนึ่งคือ สมองเสื่อมมีกี่ระยะ โดยทั่วไปสามารถแบ่งได้เป็น 3 ระยะหลัก

  • ความจำระยะสั้นเริ่มลดลง

  • ยังใช้ชีวิตประจำวันได้

  • มักถูกเข้าใจผิดว่าเป็นความหลงลืมตามวัย

  • ความจำเสื่อมชัดเจน

  • ต้องการความช่วยเหลือในชีวิตประจำวัน

  • เริ่มมีปัญหาพฤติกรรมและอารมณ์

  • สูญเสียความสามารถในการสื่อสาร

  • ต้องพึ่งพาผู้อื่นตลอดเวลา

  • เสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อน เช่น ติดเชื้อ แผลกดทับ

โรคสมองเสื่อม กับ อัลไซเมอร์ ต่างกันอย่างไร?

หลายคนสงสัยว่า dementia ต่างจาก alzheimer อย่างไร ?

  • Dementia (สมองเสื่อม) คือ กลุ่มอาการ

  • Alzheimer’s disease (อัลไซเมอร์) คือ สาเหตุหนึ่งของสมองเสื่อม

พูดง่าย ๆ คือ อัลไซเมอร์เป็นหนึ่งในโรคที่ทำให้เกิดภาวะสมองเสื่อม แต่ไม่ใช่สมองเสื่อมทุกกรณีจะเป็นอัลไซเมอร์

อัลไซเมอร์อยู่ได้กี่ปี และรักษาหายไหม?

โดยเฉลี่ยแล้ว ผู้ป่วยอัลไซเมอร์มักมีอายุอยู่ได้ประมาณ 8–10 ปี หลังเริ่มมีอาการ แต่บางรายอาจอยู่ได้นานกว่านั้น ขึ้นกับสุขภาพโดยรวมและการดูแล

ปัจจุบัน อัลไซเมอร์ยังไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ แต่สามารถใช้ยาและการดูแลที่เหมาะสมเพื่อชะลอการดำเนินของโรค และช่วยให้ผู้ป่วยมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น

การดูแลผู้สูงอายุสมองเสื่อมอย่างเหมาะสม

การดูแลผู้สูงอายุสมองเสื่อมต้องใช้ทั้งความเข้าใจ ความอดทน และความสม่ำเสมอ

  • ดูแลโภชนาการให้เหมาะสม

  • ป้องกันการหกล้ม

  • ดูแลการนอน โดยเฉพาะกรณี ผู้ป่วยอัลไซเมอร์ไม่ยอมนอน

  • พูดคุยด้วยน้ำเสียงอ่อนโยน

  • หลีกเลี่ยงการโต้เถียง

  • สร้างกิจวัตรที่สม่ำเสมอ

  • บ้านปลอดภัย ไม่มีสิ่งกีดขวาง

  • ใช้ป้ายหรือสัญลักษณ์ช่วยเตือนความจำ

👉 เพื่อทำความเข้าใจภาพรวม แนะนำอ่านเพิ่มเติมที่ โรคและภาวะที่พบบ่อยในผู้สูงอายุ

วิธีป้องกันและชะลอภาวะสมองเสื่อม

แม้โรคสมองเสื่อมจะไม่สามารถป้องกันได้ 100% แต่สามารถลดความเสี่ยงได้ด้วย

  • ออกกำลังกายสม่ำเสมอ

  • ฝึกสมอง เช่น อ่านหนังสือ เล่นเกมฝึกความจำ

  • ควบคุมโรคประจำตัว

  • นอนหลับให้เพียงพอ

  • เข้าสังคม ไม่เก็บตัว

แหล่งอ้างอิง

  1. World Health Organization – Dementia
    https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/dementia

  2. Alzheimer’s Association – What is Dementia
    https://www.alz.org/alzheimers-dementia/what-is-dementia

  3. National Institute on Aging – Alzheimer’s Disease
    https://www.nia.nih.gov/health/alzheimers

  4. Mayo Clinic – Dementia
    https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/dementia

  5. NHS – Dementia Guide
    https://www.nhs.uk/conditions/dementia/

FAQ คำถามที่พบบ่อย

แม้จะพบบ่อยในผู้สูงอายุ แต่ไม่ใช่เรื่องปกติของความชรา

NTKGoodHealth บริการดูแลผู้สูงอายุ ทั้งสุขภาพกายและจิตใจ

MCI (Mild Cognitive Impairment) คือภาวะความจำบกพร่องเล็กน้อย ซึ่งอาจพัฒนาไปเป็นสมองเสื่อมได้

ยังไม่สามารถรักษาให้หายขาด แต่การดูแลและกระตุ้นสมองช่วยชะลออาการได้

082-791-6559
091-710-5596
@ntkgood

เราใช้คุกกี้เพื่อพัฒนาประสิทธิภาพ และประสบการณ์ที่ดีในการใช้เว็บไซต์ของคุณ คุณสามารถศึกษารายละเอียดได้ที่ นโยบายความเป็นส่วนตัว และสามารถจัดการความเป็นส่วนตัวเองได้ของคุณได้เองโดยคลิกที่ ตั้งค่า

ยอมรับ
ตั้งค่าความเป็นส่วนตัว

คุณสามารถเลือกการตั้งค่าคุกกี้โดยเปิด/ปิด คุกกี้ในแต่ละประเภทได้ตามความต้องการ ยกเว้น คุกกี้ที่จำเป็น

ยอมรับทั้งหมด
จัดการความเป็นส่วนตัว
  • เปิดใช้งานตลอด

บันทึกการตั้งค่า
ntkgoodhealth-QR