วิธีรับมือเมื่อลูกอาละวาด (Tantrum) ทำอย่างไรให้ลูกสงบ และเรียนรู้การจัดการอารมณ์ | NTKGoodHealth
Tantrum หรือ Temper Tantrum คือการแสดงอารมณ์รุนแรงที่เกิดขึ้นเมื่อเด็กกำลังรู้สึกโกรธ หงุดหงิด ผิดหวัง หรือไม่สามารถสื่อสารความต้องการของตัวเองได้อย่างที่ต้องการ
พฤติกรรมที่พบได้ เช่น
- ร้องไห้เสียงดัง
- กรีดร้อง
- ลงไปนอนดิ้น
- ตะโกนหรือโวยวาย
- ขว้างของ
- ตี เตะ หรือกัด
- ปฏิเสธทุกอย่าง
- วิ่งหนีหรือพยายามออกจากสถานการณ์
- ในบางรายอาจทำร้ายตัวเอง
Tantrum เป็นส่วนหนึ่งของพัฒนาการที่พบได้บ่อย โดยเฉพาะในเด็กเล็กที่ยังมีทักษะด้านภาษาและการควบคุมอารมณ์ไม่มากพอ โดย NHS ระบุว่าอาการอาละวาดมักเริ่มพบได้ตั้งแต่อายุประมาณ 18 เดือน และลดลงเมื่อเด็กมีความสามารถด้านภาษาและการจัดการอารมณ์เพิ่มขึ้น
สำหรับเด็กที่มีความต้องการพิเศษ เช่น เด็กออทิสติก เด็กที่มีพัฒนาการด้านภาษาแตกต่างจากวัย หรือเด็กที่มีความยากลำบากในการควบคุมอารมณ์ การอาละวาดอาจมีรูปแบบและตัวกระตุ้นที่แตกต่างจากเด็กทั่วไป ดังนั้นสิ่งสำคัญไม่ใช่เพียงการทำให้เด็ก “หยุดร้อง” แต่คือการค้นหาว่า พฤติกรรมกำลังสื่อสารอะไร
อ่านเนื้อหาหลักต่อได้ที่ การเลี้ยงดูเด็กพิเศษ (Parenting)
ทำไมเด็กพิเศษถึงอาละวาด?
ก่อนจะหาวิธีรับมือเมื่อลูกอาละวาด พ่อแม่ควรลองมองหาสาเหตุที่อยู่เบื้องหลังพฤติกรรม เพราะ Tantrum ไม่ได้เกิดจาก “ความดื้อ” เพียงอย่างเดียว
สาเหตุที่พบได้บ่อย ได้แก่
1. ลูกยังสื่อสารความต้องการไม่ได้
เด็กอาจรู้ว่าตัวเองต้องการอะไร แต่ยังไม่มีคำศัพท์หรือทักษะเพียงพอที่จะบอกพ่อแม่ จึงใช้การร้อง กรีดร้อง หรือพฤติกรรมอื่นแทนการสื่อสาร
2. ลูกหิวหรือง่วง
ความหิว ความเหนื่อย และการพักผ่อนไม่เพียงพอสามารถทำให้เด็กควบคุมอารมณ์ได้ยากขึ้น
ทั้ง AAP และ NHS แนะนำให้พ่อแม่สังเกตความหิวและความเหนื่อยว่าเป็นตัวกระตุ้นสำคัญของการอาละวาดหรือไม่
3. ลูกเจอกับการเปลี่ยนแปลงที่ไม่คาดคิด
เด็กบางคนรับมือกับการเปลี่ยนกิจกรรมได้ยาก เช่น
“ถึงเวลาเลิกเล่นแล้ว”
“วันนี้ไม่ได้ไปสนามเด็กเล่น”
“ต้องเปลี่ยนเสื้อผ้าแล้ว”
โดยเฉพาะเด็กที่ต้องการกิจวัตรที่คาดเดาได้ การเปลี่ยนแปลงกะทันหันอาจเป็นตัวกระตุ้นที่สำคัญ
4. สิ่งแวดล้อมกระตุ้นมากเกินไป
เสียงดัง คนจำนวนมาก แสง เสียง หรือกิจกรรมหลายอย่างพร้อมกัน อาจทำให้เด็กบางคนรู้สึกท่วมท้นจนไม่สามารถควบคุมอารมณ์ได้
5. ลูกต้องการความเป็นอิสระ
เด็กวัยเล็กเริ่มต้องการตัดสินใจด้วยตัวเอง แต่ยังไม่สามารถทำทุกอย่างได้ จึงเกิดความขัดแย้งระหว่าง “สิ่งที่อยากทำ” กับ “สิ่งที่ทำได้จริง”
6. ลูกยังเรียนรู้การควบคุมอารมณ์
การควบคุมอารมณ์เป็นทักษะที่ต้องพัฒนาและฝึกฝน ไม่ใช่สิ่งที่เด็กทุกคนสามารถทำได้เองทันที
บทความของ CDC อธิบายว่าพฤติกรรมของเด็กเป็นรูปแบบหนึ่งของการสื่อสาร และการตอบสนองของผู้ใหญ่สามารถส่งผลต่อพฤติกรรมในอนาคตได้
อ่านเนื้อหาเพิ่มเติมต่อ การจัดการอารมณ์และพฤติกรรม
วิธีรับมือเมื่อลูกอาละวาดแบบเข้าใจลูก
เมื่อ Tantrum เกิดขึ้น สิ่งสำคัญที่สุดคือ พ่อแม่ต้องช่วยให้สถานการณ์ปลอดภัยและลดระดับอารมณ์ก่อน แล้วจึงค่อยสอนหรือพูดคุย
1. ตั้งสติของตัวเองก่อน
เมื่อลูกร้องเสียงดัง พ่อแม่อาจรู้สึกโกรธ เครียด หรืออายคนรอบข้าง แต่การตะโกนกลับมักทำให้สถานการณ์ตึงเครียดมากขึ้น
ลองหยุด หายใจลึก ๆ และพูดด้วยน้ำเสียงช้าและสั้น
ตัวอย่างเช่น
“แม่อยู่ตรงนี้นะ”
“หนูโกรธมากเลย”
“ตอนนี้เราจะทำให้ปลอดภัยก่อน”
แนวทางของ NHS และ AAP ต่างเน้นความสำคัญของการตอบสนองอย่างสงบและสม่ำเสมอ
2. ตรวจสอบความปลอดภัยก่อน
หากลูกกำลังตี เตะ กัด ขว้างของ หรือวิ่งไปยังพื้นที่อันตราย อย่าปล่อยผ่าน
ให้ผู้ใหญ่เข้าไปช่วยหยุดพฤติกรรมที่อาจทำให้เกิดอันตราย โดยใช้แรงเท่าที่จำเป็นเพื่อความปลอดภัย
พูดสั้น ๆ เช่น
“แม่ไม่ให้หนูตี”
“มือของหนูต้องปลอดภัย”
“ตรงนี้อันตราย เราจะย้ายไปตรงที่ปลอดภัย”
AAP แนะนำว่าไม่ควรเพิกเฉยต่อพฤติกรรมที่อาจทำให้เกิดอันตราย เช่น การตี เตะ กัด หรือขว้างสิ่งของ
3. อย่าอธิบายยาวตอนลูกกำลังอาละวาด
ช่วงที่เด็กกำลังมีอารมณ์รุนแรงอาจไม่ใช่เวลาที่เหมาะสำหรับการอธิบายเหตุผลหลายประโยค
แทนที่จะพูดว่า
“แม่บอกแล้วตั้งหลายครั้งว่าอย่าทำแบบนี้ เพราะถ้าหนูทำแบบนี้คนอื่นจะเดือดร้อนและแม่ก็ไม่ชอบ…”
ลองพูดสั้น ๆ ว่า
“แม่รู้ว่าหนูโกรธ”
“แต่ตีไม่ได้”
“เดี๋ยวเราค่อยคุยกันตอนหนูพร้อม”
การลดจำนวนคำและใช้น้ำเสียงสงบสามารถช่วยลดสิ่งกระตุ้นระหว่างช่วงที่เด็กกำลังอารมณ์รุนแรงได้
4. ยอมรับ “ความรู้สึก” แต่ไม่จำเป็นต้องยอมตาม “พฤติกรรม”
หลักสำคัญของ Positive Parenting คือการแยกระหว่าง
ความรู้สึกของลูก กับ พฤติกรรมที่ไม่ปลอดภัย
ลูกมีสิทธิ์รู้สึกโกรธ
แต่ไม่ได้หมายความว่าลูกสามารถตีคนอื่นได้
ตัวอย่างเช่น
“หนูโกรธได้ แม่เข้าใจ”
“แต่เราไม่ตีคนอื่น”
นี่เป็นวิธีที่ช่วยให้เด็กค่อย ๆ เรียนรู้ว่า อารมณ์ทุกชนิดสามารถเกิดขึ้นได้ แต่การแสดงออกต้องมีขอบเขตที่ปลอดภัย
อ่านเนื้อหาต่อที่ Positive Parenting
5. ใช้ตัวเลือกเล็ก ๆ เพื่อให้ลูกรู้สึกว่าตัวเองยังมีส่วนร่วม
เมื่อเด็กเริ่มสงบลง ลองให้ตัวเลือกที่มีขอบเขต เช่น
AAP แนะนำการให้เด็กมีตัวเลือกเล็ก ๆ ที่กำหนดขอบเขตไว้ เพื่อช่วยให้เด็กมีความรู้สึกควบคุมสถานการณ์มากขึ้น
เมื่อเด็กเริ่มสงบลง ลองให้ตัวเลือกที่มีขอบเขต เช่น
วิธีป้องกันลูกอาละวาดก่อนเกิดเหตุ
การรับมือที่ดีไม่ได้เริ่มตอนลูกกรีดร้องแล้วเท่านั้น แต่เริ่มจากการสังเกต Trigger หรือสิ่งกระตุ้น ของลูก
สังเกต ABC ของพฤติกรรม
พ่อแม่สามารถลองจดง่าย ๆ ว่า
ข้อมูลแบบนี้ช่วยให้พ่อแม่เห็นรูปแบบของพฤติกรรม และอาจพบว่ามีตัวกระตุ้นบางอย่างเกิดซ้ำ ๆ
ปัจจัยที่ควรสังเกตเป็นพิเศษ
ลองดูว่า Tantrum มักเกิดเมื่อ
- หิว
- ง่วง
- ต้องหยุดกิจกรรมที่ชอบ
- เปลี่ยนสถานที่
- มีคนเยอะ
- มีเสียงดัง
- ถูกปฏิเสธ
- ต้องรอ
- ไม่สามารถสื่อสารความต้องการ
- ทำกิจกรรมที่ยากเกินไป
- กิจวัตรประจำวันเปลี่ยน
การสังเกต Trigger ช่วยให้พ่อแม่วางแผนป้องกันได้ดีขึ้น เช่น เตรียมอาหารว่าง เตือนก่อนเปลี่ยนกิจกรรม หรือจัดพื้นที่สงบให้ลูก
เทคนิคสำหรับเด็กพิเศษเมื่อลูกอาละวาด
สำหรับเด็กที่มีความต้องการพิเศษ การรับมือกับ Tantrum อาจต้องปรับให้เหมาะกับความสามารถในการสื่อสารและการรับรู้ของเด็กแต่ละคน
1. ใช้ภาพช่วยสื่อสาร
หากลูกสื่อสารด้วยคำพูดได้จำกัด อาจใช้
- รูปภาพ
- ตารางกิจวัตร
- บัตรคำ
- Visual Schedule
- First–Then
เช่น
“เก็บของเล่นก่อน → แล้วไปเล่นสนาม”
วิธีนี้ช่วยให้เด็กเห็นลำดับของกิจกรรมแทนการต้องจดจำคำพูดจำนวนมาก
2. เตือนก่อนเปลี่ยนกิจกรรม
แทนที่จะบอกทันทีว่า
“หยุดเล่นเดี๋ยวนี้!”
ลองเตือนล่วงหน้า เช่น
“อีก 5 นาทีเราจะเก็บของเล่นนะ”
จากนั้นอาจเตือนอีกครั้งเมื่อใกล้หมดเวลา
วิธีนี้เหมาะอย่างยิ่งกับเด็กที่มีความยากลำบากในการเปลี่ยนผ่านจากกิจกรรมหนึ่งไปอีกกิจกรรมหนึ่ง
3. สอนวิธีบอกความต้องการแทนการอาละวาด
ถ้าลูกมักอาละวาดเมื่ออยากได้ของบางอย่าง ให้สอนวิธีสื่อสารทางเลือก เช่น
“ขออีก”
“ช่วยหน่อย”
“ไม่เอา”
“พัก”
“เหนื่อย”
เป้าหมายไม่ใช่เพียงทำให้ลูกหยุดอาละวาด แต่คือ สร้างทักษะการสื่อสารที่สามารถนำมาใช้แทนพฤติกรรมเดิม
อ่านต่อได้ที่ เทคนิคการสื่อสารกับเด็กพิเศษ
เมื่อลูกตี กัด หรือทำร้ายตัวเอง ควรทำอย่างไร?
กรณีนี้ต้องให้ความสำคัญกับ ความปลอดภัยก่อนการสอน
หากลูกกำลังทำร้ายตัวเองหรือคนอื่น
- เอาสิ่งของอันตรายออกจากบริเวณ
- ย้ายลูกไปยังพื้นที่ที่ปลอดภัย
- หยุดพฤติกรรมที่อาจทำให้เกิดการบาดเจ็บ
- ใช้คำพูดสั้นและชัดเจน
- รอให้ระดับอารมณ์ลดลงก่อนพูดคุย
- หลังเหตุการณ์สงบแล้วจึงทบทวนว่าเกิดอะไรขึ้น
ไม่ควรตี ตะคอก หรือทำร้ายลูกกลับ เพราะเด็กอาจเรียนรู้ว่าความรุนแรงเป็นวิธีหนึ่งในการจัดการความขัดแย้ง NHS แนะนำให้ผู้ใหญ่ไม่ตี กัด หรือเตะกลับ และควรสื่อสารให้เด็กเข้าใจว่าพฤติกรรมดังกล่าวไม่ปลอดภัย
หากลูกทำร้ายตัวเองเป็นประจำ มีบาดเจ็บ หรือสถานการณ์ควบคุมไม่ได้ ควรปรึกษากุมารแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญด้านพัฒนาการเด็ก
หลังลูกสงบแล้ว ควรทำอะไร?
ช่วงหลัง Tantrum เป็นช่วงสำคัญสำหรับการเรียนรู้
ไม่จำเป็นต้องย้อนตำหนิลูกว่า
เห็นไหม แม่บอกแล้วว่าอย่าดื้อ!”
แต่ลองช่วยลูกทบทวนเหตุการณ์ด้วยภาษาที่เข้าใจง่าย
เช่น
“เมื่อกี้หนูโกรธเพราะต้องหยุดเล่น”
“ครั้งหน้าถ้าไม่อยากหยุด หนูบอกแม่ว่า ‘ขออีก 5 นาที’ ได้”
“ถ้าโกรธมาก เราไปนั่งมุมสงบกันได้”
NHS แนะนำให้พูดคุยเรื่องอารมณ์และวิธีจัดการอารมณ์ทางเลือกหลังเด็กสงบแล้ว
สิ่งที่พ่อแม่ควรหลีกเลี่ยงเมื่อลูกอาละวาด
✕ ตะโกนแข่งกับลูก
ยิ่งเสียงดังทั้งสองฝ่าย สถานการณ์อาจยิ่งรุนแรงขึ้น
✕ ตีหรือใช้ความรุนแรง
การตอบโต้ด้วยความรุนแรงไม่ใช่วิธีสอนการควบคุมอารมณ์
✕ ให้สิ่งที่ลูกต้องการทุกครั้งเพื่อหยุดร้อง
หากเกิดขึ้นซ้ำ ๆ เด็กอาจเรียนรู้ว่าการอาละวาดเป็นวิธีหนึ่งที่ทำให้ได้สิ่งที่ต้องการ
✕ สอนหรือเทศนายาว ๆ ตอนกำลังอาละวาด
ช่วงที่เด็กอารมณ์รุนแรงควรเน้นความปลอดภัยและการลดระดับอารมณ์ก่อน
✕ ติดป้ายว่า “เด็กดื้อ” หรือ “เด็กนิสัยไม่ดี”
ควรแยก ตัวเด็ก ออกจาก พฤติกรรม
อ่านเนื้อหาต่อที่ การสร้างวินัยเด็กพิเศษ
5 ขั้นตอนจำง่าย เมื่อเจอลูกอาละวาด
สำหรับพ่อแม่ที่ต้องการวิธีรับมือเมื่อลูกอาละวาดแบบสั้น ๆ สามารถจำหลัก “หยุด–ปลอดภัย–เข้าใจ–สงบ–สอน”
1. หยุด – หยุดการโต้เถียงและตั้งสติ
2. ปลอดภัย – ป้องกันไม่ให้ลูกหรือคนรอบข้างได้รับบาดเจ็บ
3. เข้าใจ – มองหาว่าลูกกำลังรู้สึกอะไรและอะไรเป็นตัวกระตุ้น
4. สงบ – ช่วยให้ลูกกลับมาสู่ภาวะที่พร้อมสื่อสาร
5. สอน – หลังสงบแล้วจึงสอนวิธีสื่อสารและจัดการอารมณ์ที่เหมาะสม
การจัดการ Tantrum ไม่ใช่การทำให้ลูก “เชื่อฟัง” อย่างเดียว
เป้าหมายระยะยาวของการรับมือกับลูกอาละวาดไม่ใช่การทำให้เด็กไม่ร้อง ไม่โกรธ หรือไม่แสดงอารมณ์
แต่คือการช่วยให้เด็กค่อย ๆ เรียนรู้ว่า
- ฉันรู้สึกโกรธได้
- ฉันรู้สึกผิดหวังได้
- ฉันบอกความต้องการได้
- ฉันขอความช่วยเหลือได้
- ฉันพักเพื่อสงบสติได้
- ฉันไม่จำเป็นต้องทำร้ายตัวเองหรือคนอื่น
ทักษะเหล่านี้ต้องอาศัยการฝึกซ้ำและการสนับสนุนจากผู้ใหญ่
โดยเฉพาะเด็กพิเศษ พ่อแม่อาจต้องใช้เวลาในการค้นหาวิธีสื่อสารและวิธีสงบอารมณ์ที่เหมาะกับลูกแต่ละคน
อ่านเนื้อหาต่อที่ การฝึกทักษะชีวิตประจำวัน
เมื่อไรควรพาลูกไปพบผู้เชี่ยวชาญ?
Tantrum ในเด็กเล็กพบได้บ่อย แต่หากการอาละวาด รุนแรงมาก บ่อยมาก นานผิดปกติ หรือส่งผลกระทบต่อชีวิตประจำวัน ควรปรึกษากุมารแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญด้านพัฒนาการเด็ก
ควรให้ความสนใจเป็นพิเศษหากลูก
- ทำร้ายตัวเอง
- ทำร้ายผู้อื่นเป็นประจำ
- ทำลายสิ่งของอย่างรุนแรง
- ไม่สามารถสงบลงได้โดยต้องพึ่งผู้ใหญ่เกือบทุกครั้ง
- อาละวาดเป็นเวลานานมาก
- อาละวาดบ่อยจนกระทบการเรียน การนอน หรือการใช้ชีวิต
- มีปัญหาด้านภาษาและการสื่อสารร่วมด้วย
- มีพฤติกรรมหรือพัฒนาการด้านอื่นที่น่าเป็นห่วง
CDC ระบุว่าสัญญาณบางอย่าง เช่น การอาละวาดบ่อยมาก ระยะเวลานาน การควบคุมตัวเองได้จำกัด การก้าวร้าวอย่างสม่ำเสมอ หรือการทำร้ายตัวเอง อาจเป็นเหตุผลให้ควรประเมินเพิ่มเติม อย่างไรก็ตาม สัญญาณเหล่านี้ ไม่ได้หมายความว่าเด็กเป็นออทิสติกหรือมีภาวะผิดปกติเสมอไป แต่ควรพูดคุยกับผู้เชี่ยวชาญเพื่อประเมินภาพรวมของเด็ก
อ่านเนื้อหาเพิ่มเติมที่ พัฒนาการด้านอารมณ์ในเด็กพิเศษ
วิธีรับมือเมื่อลูกอาละวาดควรเริ่มจาก “เข้าใจ” ก่อน “แก้”
เมื่อลูกอาละวาด สิ่งแรกที่พ่อแม่ควรทำไม่ใช่การถามว่า
“ทำไมลูกถึงดื้อขนาดนี้?”
แต่ลองเปลี่ยนเป็น
“ลูกกำลังพยายามสื่อสารอะไรกับเรา?”
การอาละวาดอาจเป็นสัญญาณว่าลูกกำลังหิว เหนื่อย ผิดหวัง สื่อสารไม่ได้ รับมือกับการเปลี่ยนแปลงไม่ไหว หรือมีสิ่งกระตุ้นมากเกินไป
วิธีรับมือที่เหมาะสมจึงประกอบด้วย การรักษาความปลอดภัย การตั้งขอบเขตอย่างชัดเจน การยอมรับความรู้สึก การใช้คำพูดที่สั้นและสงบ และการสอนทักษะการสื่อสารหลังเด็กสงบลง
สำหรับเด็กพิเศษ สิ่งสำคัญยิ่งกว่าการทำให้ Tantrum หายไปทันที คือการค้นหาสาเหตุและสร้างวิธีสื่อสารที่เหมาะกับเด็กแต่ละคน
การเปลี่ยนจาก “หยุดพฤติกรรมนี้เดี๋ยวนี้” ไปสู่ “เราจะช่วยลูกเรียนรู้วิธีจัดการกับอารมณ์นี้อย่างไร” อาจเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญของการเลี้ยงดูที่เข้าใจเด็กมากขึ้น
ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญของ NTK GoodHealth ฟรี ที่ Tel. 082-791-6559 / 091-710-5596 และ LINE. @ntkgood
แหล่งอ้างอิง
- American Academy of Pediatrics (HealthyChildren.org). Top Tips for Surviving Tantrums.
https://www.healthychildren.org/English/family-life/family-dynamics/communication-discipline/Pages/Temper-Tantrums.aspx - American Academy of Pediatrics (HealthyChildren.org). What’s the Best Way to Discipline My Child?
https://www.healthychildren.org/English/family-life/family-dynamics/communication-discipline/Pages/Disciplining-Your-Child.aspx - NHS. Temper tantrums.
https://www.nhs.uk/baby/babys-development/behaviour/temper-tantrums/ - NHS. Help your toddler manage emotions.
https://www.nhs.uk/best-start-in-life/toddler/help-your-toddler-with-their-emotions/ - Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Tips for Responding to Behavior.
https://www.cdc.gov/parenting-toddlers/responding-to-behavior/ - Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Early Warning Signs of Autism Spectrum Disorders – Temper Tantrums.
- Healthier Together / NHS. Tantrums.
FAQ คำถามที่พบบ่อย
1. ลูกอาละวาดควรปล่อยให้ร้องไหม?
ไม่จำเป็นต้องปล่อยโดยไม่สนใจเสมอไป ควรดูความปลอดภัยและสถานการณ์เป็นหลัก หากลูกไม่ได้อยู่ในอันตราย พ่อแม่สามารถอยู่ใกล้ ๆ ด้วยท่าทีสงบ ลดการพูดคุยที่ไม่จำเป็น และรอให้ลูกสงบก่อนจึงค่อยพูดคุย แต่หากมีการตี กัด ทำร้ายตัวเอง หรืออยู่ในพื้นที่อันตราย ต้องเข้าไปจัดการเพื่อความปลอดภัยทันที
2. ลูกอาละวาดเพราะไม่ได้ของที่อยากได้ ควรยอมให้ไหม?
หากพ่อแม่ตั้งขอบเขตไว้แล้ว ไม่ควรเปลี่ยนกติกาทุกครั้งเพียงเพื่อให้เด็กหยุดร้อง แต่ควรยอมรับความรู้สึก เช่น “หนูอยากได้มาก แม่เข้าใจ แต่วันนี้เราไม่ซื้อ” แล้วช่วยลูกสงบอารมณ์แทน
3. ลูกกรีดร้องและตีตัวเองเวลาหงุดหงิด ควรทำอย่างไร?
4. เด็กพิเศษอาละวาดบ่อยกว่าปกติหรือไม่?
เด็กแต่ละคนแตกต่างกัน และไม่ควรสรุปว่าการอาละวาดเป็นลักษณะของเด็กพิเศษทุกคน สิ่งสำคัญคือดูรูปแบบของพฤติกรรม ตัวกระตุ้น ความสามารถด้านการสื่อสาร การปรับตัว และพัฒนาการโดยรวมของเด็ก หากอาการรุนแรงหรือกระทบชีวิตประจำวัน ควรได้รับการประเมินเฉพาะราย
5. ทำอย่างไรให้ลูกอาละวาดน้อยลง?
เริ่มจากการค้นหา Trigger เช่น ความหิว ความง่วง การเปลี่ยนกิจกรรม เสียงดัง หรือการสื่อสารความต้องการไม่ได้ จากนั้นวางกิจวัตรที่คาดเดาได้ เตือนก่อนเปลี่ยนกิจกรรม ให้ตัวเลือกเล็ก ๆ ชมพฤติกรรมที่เหมาะสม และสอนคำหรือวิธีสื่อสารที่ลูกใช้แทนการอาละวาดได้
